Navigation – Plan du site
Laboratoire mémoriel

Belgïe (aflevering I)

Belgique (épisode 1)
Belgium (episode I)
Olivier Luminet
Traduction de Anneleen Spiessens
p. 187
Cet article est une traduction de :
Belgique (épisode 1)

Entrées d’index

Haut de page

Texte intégral

1Dit is het eerste nummer van Getuigen waarin ons herinneringslabo ‘België-Belgique’ verschijnt. In deze rubriek willen we een overzicht bieden van de talrijke studies die bestaan over herinnering in een Belgische context, of die werden uitgevoerd door onderzoekers binnen Belgische academische instellingen. Het onderwerp van dit labo is dus niet beperkt tot collectieve herinneringspatronen over België of de geschiedenis van het land, hoewel dat uiteraard onze belangrijkste focus blijft.

2Dit eerste luik is gewijd aan de bijdrage van Duitsland aan de herdenking van de Eerste Wereldoorlog in België, maar ook aan de aandacht die de Belgische media schenken aan de aanwezigheid van Duitse vertegenwoordigers tijdens officiële plechtigheden. Het is niet onlogisch dat we voor ons eerste labo inspelen op de actualiteit, en dan meer bepaald die van de Grote Oorlog. Ondanks de vele evenementen die vandaag plaatsvinden, stellen we immers vast dat een aantal essentiële kwesties onderbelicht blijven. Het herinneringslabo wil een plek zijn waar die vragen behandeld kunnen worden.

3In het tweede deel zullen we dezelfde piste bewandelen en inzoomen op de populariteit van hedendaagse literatuur over 14-18, zowel in het Franse als het Nederlandse taalgebied. In Frankrijk was de fascinatie voor de oorlog enkele jaren geleden al te merken in 14 van Jean Echenoz of, recenter, Au revoir là-haut/Tot ziens daarboven van Pierre Lemaître. Nu lijkt die trend zich ook door te zetten in de Vlaamse literatuur: Stefan Hertmans’ Oorlog en terpentijn was een enorm succes, maar vergeten we ook niet De dood van een soldaat van Johanna Spaey, Godenslaap van Erwin Mortier en Post voor mevrouw Bromley van Stefan Brijs. Wat is het verband tussen literatuur en realiteit, authenticiteit en imitatie, herinneren en vergeten?

4In 2015 zal het honderd jaar geleden zijn dat de Armeense genocide plaatsvond. We wijden het labo dan aan herdenkingsinitiatieven in België en aan de relatie met de Turkse gemeenschap. We staan ook stil bij de herdenking van de Slag bij Waterloo, tweehonderd jaar geleden. Verder is er ruimte voor een vergelijkende studie van tentoonstellingen over de Eerste Wereldoorlog. Grote projecten (bijvoorbeeld in het Brusselse Legermuseum of het station van Luik-Guillemins) leggen vaak een heel andere klemtoon dan lokale tentoonstellingen in Vlaamse, Waalse of Brusselse gemeenten, waar familieherinneringen centraal staan. De dynamiek tussen persoonlijke en nationale verhalen vormt het onderwerp van een lopend onderzoeksproject rond intergenerationele herinneringen over de Tweede Wereldoorlog in België. Uit de eerste resultaten blijkt dat er nauwelijks nog sprake is van herinneringsoverdracht, en dat het probleem zich voornamelijk situeert bij persoonlijke verhalen en in de derde generatie. We moeten ons dus dringend vragen stellen over de manier waarop grote historische gebeurtenissen in België van de ene generatie op de andere worden doorgegeven.

Haut de page

Pour citer cet article

Référence papier

Olivier Luminet, « Belgïe (aflevering I) », Témoigner. Entre histoire et mémoire, 119 | 2014, 187.

Référence électronique

Olivier Luminet, « Belgïe (aflevering I) », Témoigner. Entre histoire et mémoire [En ligne], 119 | 2014, mis en ligne le 01 janvier 2016, consulté le 24 avril 2017. URL : http://temoigner.revues.org/1413 ; DOI : 10.4000/temoigner.1413

Haut de page

Auteur

Olivier Luminet

Professeur de psychologie à l’Université catholique de Louvain-la-Neuve.

Articles du même auteur

Haut de page

Droits d’auteur

Tous droits réservés

Haut de page
  • Logo Fondation Auschwitz
  • Logo Éditions Kimé
  • Logo Fédération Wallonie-Bruxelles
  • Logo Loterie nationale
  • Logo Nationale Loterij
  • Revues.org